Ouspensky Stichting
bijgewerkt tot: 8-01-2002

De Ouspensky Stichting streeft ernaar deze site up-to-date te houden met de laatste ontwikkelingen op het gebied van de Movements en zou graag informatie willen uitwisselen met mensen die in dezen een bijdrage kunnen leveren: e-mail.

Over de mogelijkheden voor de praktische bestudering van de Movements kunt u via e-mail informeren.

Zie ook de website van Wim van Dullemen: www.gurdjieff-movements.net

Movements: bijzonder of niet?
Een persoonlijk onderzoek door Marijke de Graad

Ongeveer vijfentwintig jaar geleden kwam ik voor het eerst in aanraking met het werk van Gurdjieff en Ouspensky. Via de lessen die ik volgde bij de School voor Filosofie in Amsterdam raakte ik vertrouwd met begrippen als: de mens is in slaap en moet ontwaken; de mens denkt dat hij een eenheid is, maar is verdeeld en heeft meerdere 'ikken' die zijn ware natuur bedekken; de mens heeft drie centra, een intellectueel, een emotioneel en een bewegingscentrum, enz., enz. In de lessen werden we uitgenodigd alles wat we te horen kregen te onderzoeken en niets zomaar voor waar aan te nemen of te 'geloven'. Zo startte er in de dagelijkse praktijk een onderzoek naar de werking van de centra en kwamen er vragen op als: wat ben ik?; wat is de schepping?; wat is mijn functie daarin?

Als lerares lichamelijke opvoeding en jazzdans had ik ook een grote interesse in de werking van het bewegingscentrum en zo begon ik een zoektocht naar waar de verbinding zou kunnen liggen met het 'goddelijke' en/of het 'spirituele'. Tijdens deze zoektocht kwam ik in aanraking met verschillende stijlen en tradities van de klassieke Indiase dans, beoefende ik de Kathak-stijl uit het Noorden van India en de Bharata Natyam uit het Zuiden en leerde de betekenis van de Sanskrietgebeden en de vele verhalen die in deze dansen verteld en uitgebeeld worden. Opvallend in deze tradities is dat de dansen, evenals de Movements, verschillende facetten van de menselijke natuur raken. De gebeden wekken een diepe devotionele houding en ontwikkelen een gevoel van nederigheid en respect voor de ongelofelijke kracht die zowel in je als daarbuiten altijd aanwezig is. De afwisselende en soms zeer ingewikkelde ritmes brengen je in een staat van volledige overgave en tot de beleving van volledig overgenomen te worden. Het lichaam als een prachtig instrument waarin de beweging als 'vanzelf' plaatsvindt, als een hartslag en een ademhaling. Datgene waarover je gelezen en waarvan je gehoord hebt wordt een ervaring, en begint ook in het dagelijks leven steeds meer een realiteit te worden. Kortom, eindelijk begin je te 'ontwaken'. In het 'Werk' wordt gezegd dat de mens zijn eigen wereld creëert en ontmoet wat nodig is of gewenst wordt.

In januari 1998 deed ik voor het eerst mee aan een Movementsklas. De les werd gegeven door Wim van Dullemen en nog twee andere mensen van wie ik de namen niet meer weet. Natuurlijk had ik al het één en ander over de Movements gehoord en gelezen, maar ik kon me er geen duidelijke voorstelling van maken. Wat me vooral trof was de grote groep mensen met een enorme concentratie en de prachtige muziek die de bewegingen begeleidde. De uit te voeren bewegingen waren van een grote eenvoud en schijnbaar zonder enige logica. Iedere beweging die voortvloeide uit de vorige was heel anders dan het lichaam uit gewoonte zou willen maken. Dit vereiste een hogere vorm van aandacht en bracht in het begin een mengeling van irritatie en verwondering teweeg, die echter verdween zodra de aandacht werd opgebracht en het lichaam de opgedragen bewegingen volgde.

We oefenden een tableau voor mannen en vrouwen. Dit tableau was van een uitzonderlijke schoonheid, die ontstond zodra de verschillende partijen hun deel op de juiste wijze op de muziek uitvoerden. En dit was slechts het begin. In iedere daaropvolgende les kwam ik in contact met de vele verschillende soorten vormen van de Movements, zoals de 'prayers', dervish-dansen, obligatoires, multiplications, enneagram-movements, vrouwendansen, etc.
Met de muziek als ondersteuning en verbinding opende en opent dit een wereld van opperste eenvoud en diepte, waarin de jarenlang opgedane theoretische kennis werkelijk tot leven komt in een ervaren en waarnemen van zowel lichaam, geest en hart. Voor de westerse mens, althans voor de schrijfster dezes, is deze muziek veel toegankelijker en raakt het dieper dan de moeilijke variaties en ritmes van bijvoorbeeld klassieke Indiase muziek.

Vanaf de eerste kennismaking hebben de Movements me niet meer losgelaten en weet ik zeker dat ze wel degelijk 'bijzonder' zijn. Bijzonder in de zin van verrijkend en waardevol, en waard om op een juiste wijze te beoefenen, door te geven, te behouden en te behoeden.

Verder 'Op zoek...'

Door mijn aangewakkerde interesse, de inspiratie van Wim van Dullemen, en het enthousiasme van mijn 'mede-movers' uit binnen- en buitenland, ben ik naast het beoefenen van de Movements in de literatuur op zoek gegaan naar beschrijvingen van ervaringen van andere mensen, zoals van de leerlingen van Gurdjieff en Ouspensky of daar weer leerlingen van en naar antwoorden op vragen als: wat zijn deze Movements nu precies?; waar komen ze vandaan?; heeft Gurdjieff ze allemaal zelf ontwikkeld?; waar komt de muziek vandaan?; hoe kunnen de Movements zuiver gehouden worden?, enz.

Zoals bij velen bekend, noemde Gurdjieff zichzelf vooral een 'dansmeester'. Omstreeks 1918 was de eerste periode waarin Gurdjieff de Movements introduceerde. Hij werkte toen met groepen in Moskou en St. Petersburg. In 1915 ontmoetten Gurdjieff en Ouspensky elkaar. Dit resulteerde in een intellectuele uiteenzetting van 'het Werk', door Ouspensky beschreven in 'Op zoek naar het Wonderbaarlijke'.

Op deze website zullen dan ook stukken verschijnen die we hebben gevonden, eventueel vertaald, of die we gebruikt hebben ter informatie, dan wel ter aanvulling of verduidelijking.

Passages uit 'Op zoek naar het wonderbaarlijke'
Passage uit 'The Pursuit of the Present' van Henri Thomasson (in het Nederlands)
Lees het vervolg van Marijkes onderzoek
Wat zijn deze Movements nu precies?