|
Oefeningen zijn de enige manier om in de beleving te komen. Een
oefening uitgevoerd met de volle aandacht brengt je in het 'hier
en nu'.
Werk aan je Weg
De filosoof G.I. Gurdjieff (1866-1949) beschreef de gewone mens
als een volledig mechanisch wezen: zonder keuze reagerend op een
eindeloze reeks impulsen uit hemzelf, dan wel uit zijn omgeving.
Hij zag dat het verschijnsel 'bewustzijn' door mensen als het meest
begerenswaardige in hun leven wordt beschouwd. Gurdjieff noemde
'bewustzijn' een mogelijkheid voor de mens. Daar moet hij dus voor
werken, het is geen vanzelfsprekendheid. Voor mechaniciteit hoef
je niets te doen: dat is een feit.
Bewustzijn of wakkerheid is altijd in strijd met mechaniciteit.
Het gevecht is voelbaar als weerstand in jezelf: je hebt vaak geen
zin om je ergens bewust voor in te spannen tenzij het echt moet.
Wakkerheid is aantrekkelijk en eigenlijk ook heel gewoon. Het is
het gevoel dat je bewust leeft, keuzes maakt, ervaringen in het
moment direct en vol beleeft en dat je dus geniet. Je zou zeggen:
wie wil dat nou niet?
Nou…, de feiten leren dat de meeste mensen op een bepaald punt
in hun leven langzaam maar zeker in slaap vallen, steeds mechanischer
door het leven gaan en pas weer even wakker worden wanneer ze dood
gaan (tekst: Ik leef[de]!). De kwaliteit van leven neemt gaandeweg
steeds meer af. Je ziet dat mensen proberen problemen op te lossen
die ze juist ondervinden omdat ze niet wakker zijn. Zo kun je lang
bezig blijven, voortdurend problemen ervaren, ze niet kunnen oplossen
en dus nooit genieten. Bovendien is het erg vermoeiend. Zo houdt
mechaniciteit zichzelf in stand: dat is een feit.
Eigenlijk zijn we allemaal min of meer zo. Wanneer je geen genoegen
wilt nemen met de kwalitatieve min-optie van niet-wakker-zijn raden
verstandige mensen (Gurdjieff, Ouspensky c.s.) je aan om bewust
inspanning te doen om je mechanische neigingen te neutraliseren.
Hier zijn eindeloze reeksen interessante oefeningen voor bedacht
waar je nooit zin in hebt. Dat is een feit. Dit uit zich voornamelijk
in dat je ze vergeet.
De oefeningen die op deze webpagina staan en komen te staan zijn
redelijk neutraal. Oefeningen met een grote psychologische impact
of een grote spirituele subtiliteit lenen zich niet voor publicatie
via een website en worden daarom alleen mondeling overgedragen.
De oefening die de Stichting deze maand gebruikt staat op de pagina
oefening voor de komende maand.
| - Probeer een karaktertrek van een
persoon waar je je mateloos aan ergert te verdragen. |
| - Wees je bewust van het feit dat
de zaken waar je je aan ergert bij een ander, de zaken zijn
waar je zelf nog mee tobt. Zaken die je zelf reeds hebt overwonnen
resulteren slechts in mededogen. |
| - Proef het eten dat je eet met de
volle aandacht. |
 |
- Luister naar de klank van de stem
van degene die tegen je spreekt.
Probeer niet de woorden te (be-)grijpen. |
| - Luister naar de stilte, de pauzes
tussen de woorden of de noten van de muziek. |
| - Richt je volle aandacht op het
werkoppervlak. Het werkoppervlak is het vlak tussen het instrument
dat je gebruikt en het voorwerp waarop je bezig bent. Dus bijvoorbeeld
het vlak tussen het schuurpapier en de vensterbank of de ruimte
tussen de zaag en de balk. |
| - Luister naar muziek en observeer
waar in het lichaam de muziek gehoord wordt. Observeer het verschil
in lichamelijke gewaarwording van ritme, melodie en harmonie. |
| - Zie het leven als een spel waarbij
alle rollen gelijkwaardig zijn. |
| - Observeer een van je rollen en tracht
de identificatie te ontmaskeren. |
| - Ban overdreven regelwerk uit en
heb het vertrouwen dat de juiste oplossing altijd binnen handbereik
is. |
| - Zodra je een vooroordeel ziet opkomen,
laat dit dan gelijk los. |
| - Sluit activiteiten echt af door
alles los te laten / volledig tot jezelf te komen. Oefen met
telefoongesprekken. Begin de volgende activiteit met een schone
geest. |
- Stop onnodig praten.
Als je merkt dat de ander niet luistert, stop direct.
Als je merkt dat je weer je standaard deuntje opvoer, stop direct. |
| - Verspil geen energie door overdadige
krachtsinspanningen: dopje van de tandpasta te stevig aandraaien,
idem dito pot met pindakaas te stevig dicht gedraaid, dichtgooien
van de deur te hard, te harde aanslag op je toetsenbord etc.
etc. Kortom let op de maat! |
- Observeer het functioneren van
de drie centra in je dagelijkse werk. Wat hoort bij het hoofd?
Wat hoort bij het hart? Wat hoort bij de buik?
Observeer hoe elk centrum functioneert door het te zien terwijl
het gebeurt. Ieder moet voor zichzelf zijn eigen manier van
functioneren en ook zijn eigen valsheid ontdekken zodat die
gezuiverd kan worden. |
| - Sla je bewegingen gade zonder tussenbeide
te komen. Onder een toeziende blik, die niet tussenbeide komt,
kunnen we de juiste maat onderscheiden en worden onze bewegingen
en handelingen preciezer, juister en daarmee helderder en duidelijker.
Overmatige beweging verdwijnt en tekort aan inspanning evenzo.
Begin met het observeren van de handen terwijl zij werken, zonder
tussenbeide te komen. |
| - Sla het denken gade en observeer
de cirkelende gedachten in het hoofd terwijl zij aan het 'cirkelen'
zijn. Zich dit achteraf herinneren heeft weinig of geen zin,
want gedane zaken nemen geen keer. Dus moeten we zo'n gedachtestroom
zien te stoppen wanneer die in volle gang bezig is. Alleen dan
zal er iets veranderen, in de praktijk dus. Onder deze toeziende
blik zullen de cirkelende gedachten minder kans krijgen hun
gang te gaan, evenals associatief denken, innerlijke conversatie
en verbeeldingen. |
- Overweeg: liefde begint waar niets
wordt terugverlangd.
Toelichting: kijk eens in je relatie, of verhouding met wie
dan ook, of je liefdevol bezig bent, met deze tekst als toetssteen. |
- Praktiseer: geef iemand wat jij
denkt te missen.
Toelichting: je kunt wel eens het gevoel hebben dat iemand jou
aandacht moet geven, naar je moet luisteren of jou moet respecteren.
Wanneer je daarin vastzit, keer de situatie dan eens om en stel
wat je mist ter beschikking aan degene van wie je iets dergelijks
verwacht, eist of bezig bent af te dwingen. |
- Praktiseer: neem voor 15 minuten
de positie van de Objectieve Waarnemer in.
Toelichting: dit is de simpelste oefening ter wereld die het
minst makkelijk in de praktijk te brengen is. Het is de
oefening om zogenaamd lege momenten te vullen bij het wachten
op trein, bus of mensen.
Hij gaat zo: neem je voor om gedurende 15 minuten alléén maar
te kijken, luisteren, voelen, ruiken en/of proeven (dit zijn
de zintuiglijke functies). Om de oefening optimaal te laten
zijn is het aan te bevelen je in een drukke omgeving te begeven
(een park, een station of drukke winkelstraat). Natuurlijk zul
je merken dat je bewustzijn binnen no-time vastzit in één of
andere gedachte, associatie of oordeel. Wanneer je dit ziet,
open je je bewustzijn dan direct opnieuw zo ruim mogelijk en
vergeet daarbij vooral niet dat bewustzijn een gegeven is. Elk
'zelf doen' werkt niet. |
| - Observeer hoe wijzelf onze eigen
leefwereld voortdurend beschouwen in tegenovergestelden. Het
zwart-wit denken is een cultuurpatroon en is een uitnodiging
voor twist. |
| - Observeer waar je je aandacht verliest
en in slaap bent gevallen. |
- Kom regelmatig tot jezelf door bijvoorbeeld
te luisteren naar het verste geluid.
Geniet van de stilte. |
| - Luister naar de klank van je eigen
stem zonder aan die klank iets te willen doen (ook geen kritiek).
|
|
